کانسار سرچشمه که از بزرگترین کانسارهای مس جهان محسوب می شود در سال 1328 کشف شد.در سال 1351 با ملی اعلام شدن معادن کشور ، شرکت معادن مس سرچشمه کرمان تاسیس شد.در سال 1355 شرکت معادن مس سرچشمه به شرکت ملی صنایع مس ایران که در برگیرنده کلیه فعالیتهای معادن مس کشور می باشد تغییر نام داد. در حال حاضر شرکت ملی صنایع مس ایران بزرگ‌ترین تولید‌کننده محصولات مس خالص (کاتد، مفتول و اسلب) کشور است.

ملی صنایع مس ایران دارای پروانه بهره برداری از سه معدن بزرگ سرچشمه رفسنجان ، میدوک و سونگون است.بیشترین ظرفیت استخراج سالیانه از معدن سرچشمه با 14 میلیون تن در سال می باشد.طرحهای توسعه فاز دوم مجتمع در سال 1391 به بهره برداری می رسد که اثرات چشمگیری بر سودآوری هر سهم دارد.در تحلیل پیش رو به بررسی تغییرات قیمت جهانی فروش محصولات بر سودآوری هر سهم و ارزش گذاری بر سهام شرکت می پردازیم.

قیمت ملی مس از قیمت  جهانی مس متاثر است و به نوعی همگرایی بسیار بالایی بین  این دو وجود  دارد  که در بخشی از این  تحلیل  به آن  اشاره   خواهیم  کرد اما ذکر این  نکته  ضروری است که  اگر تحلیلی ازاین  شرکت  انجام می شود  صرفاً بر اساس پیش بینی ها از قیمت  جهانی است  که اگر دستخوش تغییراتی شود ( چه منفی و چه مثبت) به  شدت  بر سود  شرکت موثر خواهد بود.

این  شرکت  قبل از مجمع  با تعدیل سود مواجه  شد و حال در مجمع  با تقسیم  1200  ریال  سود مواجه  شده است و احتمالاً طی روز های آینده  به  تابلوی معاملات  باز می گردد که  این تحلیل می تواند ما را در بررسی و پیش بینی روند  آینده  سهم  بیشتر امیدوار کتد .

    بررسی ترازنامه

بررسی ترازنامه در سالهای مورد مطالعه ، نشان از رشد موزون مجموع دارایی ها ، مشتمل بر دارایی های جاری (مرکب از پول نقد و سایر دارایی ها مانند موجودی کالا و حسابهای دریافتنی) و دارایی های غیر جاری (مرکب از سرمایه گذاری ها بلند مدت ، دارایی های فیزیکی و مشهود همانند ماشین آلات و اموال وتجهیزات) است.در حالی جمع دارایی های شرکت به طور میانگین در 4 سال گذشته 11 درصد افزایش یافته است که در همین مدت نرخ رشد میانگین بدهی های شرکت نشان از کاهش 4 درصدی دارد.رشد مناسب سود انباشته و کاهش نسبت بدهی ها به دارایی ها ، باعث شده است ارزش ویژه سهم از  1954 ریال در سال 85 به 3641 ریال در سال 88 افزایش یابد.

در بررسی ترازنامه ، نسبتهای مالی چکیده رویدادهای مهم ترازنامه را تشریح می نمایند. نسبت جاری معیاری برای ارزیابی توانایی شرکت در پرداخت بدهی ها در زمان مقرر است که نسبت 2.16 واحدی سال 88 بیانگر ارزش 2.16 برابری دارایی های جاری در برابر بدهی های جاری می باشد که این رویداد حاكي از قدرت نقدينگي شركت و وزن اندک بدهيها در ساختار سرمايه در سالهای گذشته است.

نسبت آنی یا سریع ، حاصل تقسیم دارایی هایی ست که بالاترين قدرت نقدينگى را دارند بر بدهی های جاریست .نسبت آنی شرکت 1.45 برابر بدهی های جاری شرکت است.

همچنین نسبت بدهی بیانگر آن است که چند درصد از دارایی های شرکت از طریق بدهی تامین شده است.این نسبت در سالهای مورد مطالعه روند کاهشی را تجربه کرده است.

نسبت گردش دارایی های (فروش به دارایی ها ) و نسبت سود خالص به دارایی ها نشان دهنده اثر گردش دارایی ها در تحصیل درآمد و سود خالص می باشد که با نوسانات قیمتی محصولات تولیدی دچار افت و خیز شده است.

بررسی صورت سود و زیان

شرکت ملی صنایع مس ایران ، در اولین اطلاعیه ، پیش بینی درآمد هر سهم سال مالی منتهی به 29/12/89 ، سودی معادل 1012ریال به ازای هر سهم را برآورد نمود اما  درست  در روز های قبل از مجمع این  سود  با  تعدیل مواجه  شده و به 1217 ریال  رسید  که در مقایسه با EPS گذشته نشان از رشدی  حدود20%درصدی دارد.

شرکت  همچنین اعلام  کرده است  که پيش‌بيني عملکرد سال مالي منتهي به 29/12/89 در مقايسه با عملکرد واقعي سال مالي 88 به ترتيب فروش 3 درصد کاهش، بهاي تمام‌شدة کالاي فروش‌رفته 8درصد افزايش، سود عملياتي 17درصد کاهش و سود پس از کسر ماليات 23درصد کاهش نشان مي‌دهد.

این  شرکت دلايل تعديل اخير را عمدتا تغيير برآورد نرخ جهاني هر تن مس از مبلغ 900ر5 دلار به 300ر6 دلار براي سال مالي 89 اعلام کرده است که البته هنوز مواردی را در پیش بینی سود  شرکت با ابهامات  مواجه می بینیم  .

شرکتهایی که نحوه قیمت گذاری بر محصولات آنها تابع متغیرهایی است که در معرض دگرگونی و نوسان می باشند ، غالبا با رعایت سیاست محافظه کاری ، پیش بینی خود از درآمد واقعی سال مالی پیش رو را نزدیک به ارقام تحصیلی واقعی دوره ماقبل برآورد نموده و هزینه ها را به شکل حداکثری لحاظ می کنند.در حالی که میانگین وزنی محصولات با رشد اندکی مواجه شده است ، اثرات افزایش 27 درصدی بهاء تمام شده و کاهش درآمدهای غیر عملیاتی در نهایت سود هر سهم را به چنین رقمی رسانده است .

ارقام به میلیون  ریال

فروش و تولیدات شرکت

شرکت ملی صنایع مس ایران تنها تولید کننده و عرضه کننده محصولات مسی در کشور است.محصولات اصلي شركت شامل كاتد، مفتول، اسلب و بيلت بوده و محصولات فرعي آن نيز شامل موليبدن و كنسانتره طلا، نقره و مس مي باشد.ملی صنایع مس ایران در نظر دارد در سال ‌89 در مجموع 447 هزار تن انواع محصولات اصلی و113 هزار تن محصولات فرعی را توليد نماید. انواع محصولات شرکت به بازارهای داخلی (10 شرکت ذوب و احیا) و خارجی (4 شرکت) عرضه می شود.

طرحهای توسعه فاز اول کارخانه به بهره برداری رسیده است و در فاز دوم شرکت در نظر دارد طرحهای توسعه واحدهای تغلیظ سرچشمه ، کارخانه ذوب سونگون  و تجهیز دو معدن دیگر را اجرا نماید.همچنین طرحهایی که منجر به افزایش سودآوری شرکت گردد ، در سال 91 به مدار تولید می پیوندند.از اینرو تا زمان بهره برداری از طرحهای توسعه ، نوسانات قیمت جهانی فلز سرخ رنگ یگانه عامل تغییرات سودآوری شرکت خواهد بود.

جدول زیر به مقایسه بودجه پیش بینی شده سال جاری با گزارش عملکرد 12 ماهه سال مالی گذشته می پردازد.

نمودار روند قیمت شمش مس در بازار فلزات لندن بیانگر افت قیمتها در یک ماه گذشته می باشدکه متاثر از تعمیق بحران بدهی در برخی کشورهای عضو یورو است.

اما نکته ای که  شاید بیش از همه مورد توجه  باشداین بوده که  شرکت در ابتدای پیش بینی خود برخی تولیدات را افزیشی و قیمت مس را حداقلی پیش بینی نمود اما در پیش ینی جدید از تولید و مقدار فروش اکثر محصولات  خود کاسته است . همچنین قیمت  برخی محصولات  به غیر از کاتد  نیز با  کاهش مواجه  شده  این در حالی است که  روند  قیمت  مس افزایشی بوده  و کاهش آن در حالی که  قیمت  مس صعودی بوده  چندان  منطقی نیست  . البته مشخص است که مدیران مالی شرکت  بر آنند  تا  احتمالاً با  رشد آنها در دوره های یاد  شده  بتواند  باز هم  به  رشد سود دست  یابد محافظه  کاری بیش از اندازه آنها  را نشان می دهد .

بهاء تمام شده

مواد اولية مورد نياز شركت جهت توليد محصولات ، كنسانتره مس است كه از معادن داخل استان كرمان (در اختيار شركت) تأمين مي شود.جمع بهاء تمام شده تولید مشتمل بر 38 درصد مواد اولیه ، 40% درصد سربار و  22% درصد دستمزد مستقیم می باشد.

در حوزه مواد اولیه ، اصلی ترین ماده مورد استفاده کنسانتره مس با 861 هزار تن در سال است.پس از کنسانتره مس ، قراضه مس خریداری شده  با مصرف 40 هزار تن دومین ماده مصرفی خطوط تولید می باشد.پیش از این  در بودجه گفته  شده  بود که 80 درصد مواد اولیه از منابع داخلی ( اکثرا از معادن در اختیار ) و 20 درصد آن که رقمی بالغ بر 120 میلیون دلار می باشد از منابع خارجی تامین می گردد اما در بودجه جدید 100% رقم  فوق در داخل تامین می شود .  

جدول زیر تغییرات ترکیب بهاء تمام شده را در سالهای گذشته نشان میدهد.

به نظر می رسد موادی مانند مواد شیمیایی و روانکاوها ، تایر و لاستیک ، نسوزها و قطعات برقی و مکانیکی (8000 نوع کالا) با ارزشی بیش از 118 میلیارد تومان نیز بخشی از بهای تمام  شده شرکت است  که  پیش ازاین از کشورهای اتریش ، آلمان ، انگلیس ، ژاپن ، بلژیک و فرانسه تامین می شد.که در بودجه جدید این  کشور ها و تامین از خارج  به نوعی حذف شده است .

جدول زیر میزان خرید مواد اولیه و قیمتهای آن را تشریح می نماید.

همانطور که در بخش فروش شرکت توضیح دادیم  در این  بودجه  با  کاهش پیش بینی فروش مواجه شدیم  که کاهش برخی از اقلام  بهای تمام  شده نیز از همین  بابت است  و این  نشان می دهد هنوز بودجه ملی مس می تواند  دستخوش تغییرات  جدی شود  .

همگام  با  رشد قیمت  مس می بینیم که در بهای تمام  شده نیز با  رشد در برخی از اقلام  ازجمله  قراضه  و کنستانتره  مس مواجه ایم  .

بخش عمده ای از هزینه های مواد مستقیم مرتبط با خرید قراضه می باشد.کاهش 65 درصدی هزینه تامین کنسانتره مس تولید شده  در پیش بینی بودجه سال جاری ، باعث کاهش هزینه های تامین مواد اولیه شده است. کاهش 5 درصدی مانگین وزنی مواد اولیه ، معلول کاهش 4 درصدی میانگین وزنی تولیدات می باشد.

مشخص نیست که  تغییر تعرفه واردات  قراضه می تواند بر این  شرکت موثر باشد یا خیر . چرا  که احتمالاً با  رشد قیمت  این  محصول مواجه  باشیم  .

 پیش بینی وضعیت سود آوری 

نمودار بالا  روند  قیمت  جهانی مس را  طی 6 ماهه  گذشته  نشان میدهد  . اما  در کنار این  نمودار نگاهی به  روند 3  ماهه اخیر این  شرکت نیز داشته  باشیم.

نمودار بالا  نشان می دهد  که  قیمت  وابستگی شدیدی  به محدوده 6500  دلار  پیدا کرده است که  ریزش قیمت  به  زیراین مقدار به  سرعت  جبران  شده و با  رشد همراه است  . این  روند احتمالاً ادامه خواهد داشت و خبرهای خوب، این  کالای گران بها را در مرز 7500  دلار قرار می دهد  که  به نظر می رسد برای سال جدید میلادی قابل تحقق باشد.

اما جدول زیر برآورد کلی را از روند  فروش شرکت  در نرخ های مختلف این  فلز  نشان می دهد( البته  بدون در نظر گرفتن  رشد تولیدات شرکت  که  بی شک  در سود  شرکت  تاثیر بسزایی دارد ) :

به نظر می رسد در گام  بعدی ملی مس توانایی این  را داشته  که  با همین  روند  قیمت جهانی و  ثبات در سطح  6600 و 6500  دلار سود 1530  ریالی را  به بازار اعلام کند  . و در صورتی  که  قیمت مس با  رشد تا 7000 و ثبات در ما ههای باقی مانده ، (6 ماهه دوم ) مواجه  شود این  رقم  به بیش از 1650 ریال  خواهد رسید.

طرح و توسعه  :

آخرین اطلاعات از شرکت نشان می دهد  در طرحهای تغلیظ و ایجاد کارخانجات ذوب ، پیش بینی شده است ظرفیت تولید شمش مجتمع به بیش از 400 هزار تن در سال برسد.بنابراین تا سال 1391 میانگین وزنی تولیدات شرکت در محدوده فعلی باقی خواهد ماند.

محاسبه ارزش ذاتی سهم

شرکت ملی صنایع مس ایران بدلیل دور بودن طرحهای توسعه ای از مقطع فعلی که منجر به افزایش میزان تولیدات می گردد ؛ تنها از محل افزایش قیمت جهانی شمش مس قابلیت اجرای تعدیل مثبت  را داراست.با تثبیت قیمتهای جهانی فلز سرخ رنگ در ارقام فعلی انتظار تداوم روند خنثی در قیمت  سهم فعلی وجود دارد.  ضریب بتای دو ساله سهم 0.93 واحد است که بیانگر همسویی روند قیمتی سهم با شاخص کل بازار بورس اوراق بهادار می باشد و رشد شاخص کل که اکثر اوقات وامدار صنعت فلزات اساسی می باشدو بازار های جهانی است ، در رشد قیمتی سهم موثر خواهد بود.

اما در شرایط فعلی احتمالاً با  بازگشایی قیمت  سهم  مواجه خواهیم  بود  که  با  توجه  به  محاسبات  فوق قیمت منطقی برای سهم  6600  تا 6800 ریال  است که  با محافظه  کارانه  ترین  شرایط پی به ای لحاظ شده  . ثبات  قیمت مس  و تحرک  اندکی در بازار های جهانی می تواند  به  راحتی قیمت  مس را  به  8000 ریال  برساند  که البته  دو پیش شرط شرایط مساعد بازار  و رشد قیمت های جهانی لازمه این  امر به  شمار می رود . با عنایت به قیمت سهم در مقطع فعلی ( بازگشایی پس از مجمع  در محدوده6600  و  6800 )و نوسانات درآمد هر سهم در بازه ی مشخص ، سرمایه گذاری در سهام شرکت ملی صنایع مس ایران از دیدگاه بنیادگرایان با چشم اندازی میان مدت  و امید به  رشد قیمت  جهانی توصیه می شود که  ریسک  کم  که همراه  با  درصد نوسان  پایئن ( البته در صورت ثبات  شرایط فعلی ) از مهم ترین  مشخصه های بارز این شرکت است  .در عین حال نوسانات قیمتی سهم که تابعی از قیمتهای فروش محصولات در بازارهای جهانی است ، می تواند خالق امواجی برای سرمایه گذاران چارتیستی با دیدگاه کوتاه مدت باشد.