طي روزهاي گذشته خبرهايي درباره توقف احتمالي صادرات سنگ آهن از سوي هند منتشر شده است و اين براي سه شركت بزرگ توليد و صادركننده سنگ آهن يعني ريوتينتو ، بي اچ پي بيلیتون و ويل خبري بسيار خوب محسوب مي‌شود زيرا اين خبر به معناي رشد قيمت سنگ آهن در بازارهاي جهان است اما تحليل گراني كه روندهاي ميان مدت را مد نظر قرار مي‌دهند معتقدند اگرچه توقف صادرات سنگ آهن اثري افزايشي بر قيمت اين ماده خام در كوتاه مدت دارد اما در ميان مدت رشد عرضه در اثر اكتشاف معادن جديد و افزايش ظرفيت توليد از معادن موجود، باعث كاهش قيمت سنگ آهن در بازارهاي جهان خواهد شد.

طي روزهاي گذشته خبرهايي درباره توقف احتمالي صادرات سنگ آهن از سوي هند منتشر شده است و اين براي سه شركت بزرگ توليد و صادركننده سنگ آهن يعني ريوتينتو ، بي اچ پي بيلیتون و ويل خبري بسيار خوب محسوب مي‌شود زيرا اين خبر به معناي رشد قيمت سنگ آهن در بازارهاي جهان است اما تحليل گراني كه روندهاي ميان مدت را مد نظر قرار مي‌دهند معتقدند اگرچه توقف صادرات سنگ آهن اثري افزايشي بر قيمت اين ماده خام در كوتاه مدت دارد اما در ميان مدت رشد عرضه در اثر اكتشاف معادن جديد و افزايش ظرفيت توليد از معادن موجود، باعث كاهش قيمت سنگ آهن در بازارهاي جهان خواهد شد.

هند سالانه 257 ميليون تن سنگ آهن توليد مي‌كند و در سال منتهي به مارس امسال، 110 ميليون تن از اين ماده خام را صادر كرد. بيشتر اين صادرات به چين صورت مي‌گيرد. اگر هند صادرات سنگ آهن خود را متوقف كند در كوتاه مدت قيمت‌ها رشد خواهند كرد اما واقعيت اين است كه ميزان مصرف سنگ آهن در چين به سبب كاهش تقاضا براي فولاد در حال كاهش است.

رشد قيمت سنگ آهن براي صادركنندگان آن بسيار تاثير گذار است. طي ماه ژوئن رشد شديد قيمت سنگ آهن باعث شد استراليا به مازاد تجاري 3.5 ميليارد دلاري در اين ماه دست يابد و پيش بيني مي‌شود در صورت تداوم اين وضعيت در سال 2011 نيز استراليا به مازاد تجاري دست پيدا كند. تنها در ماه آوريل قيمت هر تن سنگ آهن استراليا 40 درصد رشد كرده اما درباره رشد مداوم تقاضا و محدوديت عرضه سنگ آهن در سال‌هاي آينده ترديدهاي جدي وجود دارد.

گزارش‌ها نشان مي‌دهد سه شركت بزرگ توليدكننده سنگ آهن جهان برنامه‌هاي گسترده‌اي براي افزايش ظرفيت توليد و نيز اكتشاف معادن جديد دارند. غير از اين سه شركت در تمام كشورهايي كه سنگ آهن به ميزان قابل ملاحظه وجود دارد برنامه‌هاي مشابه تدوين شده است.

آنكتاد در گزارش جديد خود از رشد قابل ملاحظه عرضه سنگ آهن از سال 2012 به بعد و كاهش قيمت‌ها خبرداده است.

در اين گزارش به مازاد عرضه اشاره شده كه باعث مي‌شود عرضه‌كنندگان كنوني و نوظهور سنگ آهن شاهد كاهش قيمت‌ها و سود خود باشند. البته در اين گزارش به كاهش شديد قيمت‌ها اشاره نشده است و آمده است به احتمال بسيار زياد قيمت سنگ آهن به ميزاني كه در سال 2008 داشت بازخواهد گشت.

در سال 2009 ، 75 ميليون تن ظرفيت جديد توليد سنگ آهن به ظرفيت كنوني توليد اين ماده خام افزوده شد اما بين سالهاي 2010 و 2012 ، ميزان افزايش ظرفيت توليد 685 ميليون تن خواهد بود كه اين ميزان بالاتر از ظرفيت كنوني توليد سنگ آهن در استراليا و هند است.

توليدكنندگان بزرگ فولاد از جمله شركت آرسلور ميتال، بزرگ‌ترين توليد كننده فولاد جهان و تعداد زيادي از مراكز توليد فولاد در جهان در حال سرمايه‌گذاري روز افزون در معادن جديد سنگ آهن هستند. به همين دليل است توليد كنندگان فولاد در چين در حال خريدن يا سرمايه گذاري در معادن كوچك و متوسط سنگ آهن در استراليا هستند.

آنكتاد پيش بيني مي‌كند كه در كوتاه مدت بازار سنگ آهن جهان با كمبود عرضه مواجه است اما عرضه به تدريج رشد خواهد كرد و قيمت‌ها كاهش خواهند يافت اما بالاتر از حد مربوط به سال 2008 باقي خواهند ماند. بدين ترتيب پيش بيني مي‌شود قيمت سنگ آهن در چين به هر تن 90 تا 100 دلار برسد كه بسيار پائين‌تر از حد كنوني است اما در مقايسه با قيمت سالهاي 2007 تا 2008 بالاتر است. در حال حاضر سه شركت ويل، ريوتينتو و بي اچ پي بيليتون، 35 درصد توليد سنگ آهن جهان و 61 درصد تجارت آن را در اختيار دارند.

صنعت توليد فولاد جهان (كه مهمترين مصرف كننده سنگ آهن است) غير يكپارچه است و به همين دليل سه شركت بزرگ توليد كننده سنگ آهن همچنان مي‌توانند بر عرضه سنگ آهن كنترل داشته باشند. تا پايان سال جاري قيمت سنگ آهن از هر تن 130 دلار به حدود صد دلار كاهش خواهد يافت. سپس روند تدريجي كاهش قيمت ادامه مي‌يابد و در نهايت در سال 2020 قيمت هر تن سنگ آهن به شصت دلار خواهد رسيد. البته تحقق اين پيش بيني‌ها مستلزم بوجود نيامدن اختلال در عرضه است.

تحولاتي كه در اقتصاد هند رخ مي‌دهد تاثيري قابل ملاحظه بر قيمت سنگ آهن دارد زيرا اين كشور با رشد اقتصادي بيش از هفت درصد در حال صنعتي شدن سريع است و تقاضای آن براي فولاد جهت اجراي طرح‌هاي زيرساختي به سرعت افزايش خواهد يافت.

در بخش ديگري از گزارش آنكتاد آمده است، توليد جهاني سنگ آهن در سال 2009 ، 6.2 درصد كاهش يافت و به 1588 ميليون تن رسيد. در سال 2009 چين 244 ميليون تن سنگ آهن توليد كرد. بدين ترتيب چين كه روزگاري بزرگ‌ترين توليدكننده سنگ آهن بود به جايگاه چهارم پس از استراليا ، برزيل و هند نزول كرد.

اعتقاد بر اين است كه در صورت تداوم رشد اقتصاد جهان به شكل كند و افزايش ظرفيت توليد سنگ آهن، قيمت‌ها از اواخر سال جاري شروع به كاهش خواهند كرد.