مشاور وزير صنايع در امور واگذاري از عرضه قريب‌الوقوع بلوك 5/30‌درصدي فولاد خوزستان در بورس اوراق بهادار تهران خبر داد.

دكتر ايرج اكبريه كه درباره آخرين وضعيت معامله ابطال شده فولاد خوزستان و بازگشت بلوك 5/30‌درصدي «فخوز» به دارايي‌هاي دولت سخن مي‌گفت، خاطرنشان كرد: بلوك 5/30‌درصدي فولاد خوزستان هم اكنون در اختيار دولت قرار دارد و از وضعيت بلوكه شدن درآمده است و دولت با احتساب بلوك مزبور در اين شركت فولادساز، سهامدار 5/50‌درصدي است.
وي افزود: دولت در مجمع گذشته «فخوز» نيز به عنوان نماينده 5/50‌درصد سهام شركت كرده و سود متعلق به بلوك 5/30‌درصدي را هم دريافت كرد كه مجموعا 20‌ميليارد تومان سود نقدي بود. افزون بر اين 97ميلياردتومان سود سهام دو سال گذشته شركت نيز كه قرار بود به جابريان خريدار بلوك پرداخت شود، با ابطال معامله توسط دستگاه‌ قضايي به حساب دولت واريز شد. وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا همچنان دولت و خصوصي‌سازي مدعي عدم ابطال معامله فولاد خوزستان هستند؟ گفت: از آنجا كه حكم ابطال از سوي دادگاه اعلام شده، دولت هم اين موضوع را پذيرفته و در حال حاضر به عنوان مالك بلوك 5/30‌درصدي عرضه مجدد بلوك را دنبال مي‌كند.
زمان احتمالي عرضه مجدد
مسوول خصوصي‌سازي وزارت صنايع در مورد زمان عرضه مجدد بلوك فولاد خوزستان گفت: برنامه عرضه بلوك از سوي سازمان خصوصي‌سازي انجام مي‌شود و شركت در ليست واگذاري‌ها قرار دارد و با توجه به اتمام پرونده بلوك «فخوز» و جابريان، پيش‌بيني مي‌شود اين بلوك در آينده‌اي نزديك و در نيمه دوم سال از طريق بورس عرضه شود.
مخالف افزايش قيمت غيرمنطقي بوديم
وي در پاسخ به اين پرسش خبرنگار دنياي اقتصاد كه پرسيد، آيا با ابطال معامله هزار و 364ميليارد توماني فولاد خوزستان، دولت با كاهش درآمد از محل عدم فروش اين شركت مواجه شد؟ گفت: از آنجا كه اين معامله قطعي نشده بود و در مراجع قضايي هم پرونده داشت، دولت درآمدي از محل آن پيش‌بيني نكرده بود، بنابراين كاهش يا عدم تحقق درآمد از اين محل مطرح نيست. وي تاكيد كرد: بلوك فولاد خوزستان داراي ارزندگي و جذابيت براي خريداران است و در حال حاضر هم داراي مشتريان جدي است، ولي ما هم به عنوان دولت موافق افزايش قيمت بلوك فولاد خوزستان به سطح 1364ميليارد تومان و قيمت سهم بيش از 2‌هزار توماني نبوديم. گر چه در پي رقابت انجام شده در بورس طي سال 87، قيمت اين بلوك به صورت غيرمنطقي بالا رفت ولي دولت در اين اتفاق دخل و تصرفي نداشت، چرا كه بلوك را با قيمت پايه 10‌هزار و 942ريالي عرضه كرده بود و خود خريداران موجب رشد قيمت شدند.
وي سهام فولاد خوزستان در قيمت‌هاي فعلي تابلوي بورس را ارزنده خواند و گفت: به طور قطع در عرضه مجدد بلوك، قيمت منطقي براي اين معامله تعيين مي‌شود، ولي در هر صورت با توجه به پتانسيل‌هاي شركت، احتمال رقابت و افزايش قيمت بلوك ياد شده وجود دارد.
نماينده وزير صنايع در مجامع در خصوص نظر دولت در مورد واگذاري مجدد بلوك فولاد خوزستان نيز گفت: نظر ما عرضه سهام ظرف چند ماه آينده است، ولي در هر صورت بايد هيات واگذاري در اين خصوص نشستي برگزار كرده و از ما هم به عنوان دولت دعوت كند تا در مورد زمان عرضه مجدد بلوك، قيمت پايه و شرايط معامله تصميم‌گيري شود.
بازخواني پرونده يك معامله پرماجرا
گفتني است، بزرگ‌ترين معامله تاريخ بورس تهران تا سال 87 در هفتم تير ماه همان سال پس از 9 روز رقابت نفس‌گير بين مهر اقتصاد ايرانيان، فولاد مباركه، سرمايه‌گذاري اميد، گل‌گهر، چادرملو، تامين اجتماعي و بنياد مستضعفان انجام شده بود كه با پايان اين رقابت‌ها، محمد جابريان با وارد كردن قيمت 20403ريالي، اين بلوك 1364ميليارد توماني را از آن خود كرد و مرد 5/1ميليارددلاري بورس تهران لقب گرفت. آن هم در شرايطي كه اين رقابت از 27 خرداد ماه سال 87 با قيمت پايه 10‌هزار و 924ريال آغاز شده بود و بلوك 5/30‌درصدي فخوز پس از رشد 5/86‌درصدي نسبت به قيمت پايه (ارزش عرضه در روز اول 732‌ميليارد تومان بود) به ارزش 1364ميليارد تومان به جابريان فروخته شد.
در پي ابطال معامله «فخوز»، ارزش معاملات سال 87 بورس تهران از 13‌هزار و 739‌ميليارد تومان به 12‌هزار و 375‌ميليارد تومان رسيد و اگر خريدار، 273ميليارد تومان بخش نقدي خود را به طور كامل پرداخت كرده بود، اكنون بايد اين رقم از سوي خزانه دولت پس داده مي‌‌شد، هر چند 70‌درصد از ارزش اين واگذاري متعلق به ايميدرو بوده است. اين معامله بزرگ در سال 87 از سوي كارگزاري آگاه انجام شده بود و خريدار آن (جابريان) بايد هر
6 ماه يك بار تا مدت 5 سال، 142‌ميليارد تومان بابت اقساط بلوك خريداري شده مي‌پرداخت.
سرانجام يك‌خصوصي‌سازي واقعي
اما جابريان همزمان با خريد بلوك فولاد خوزستان در تيرماه 87 در گفت‌وگو با دنياي اقتصاد واگذاري 5/30‌درصد از سهام مجتمع فولاد خوزستان به ارزش 1364ميليارد تومان را نماد خصوصي‌سازي واقعي و اجراي اصل 44 در كشور دانسته و گفته ‌بود: انجام اين معامله بزرگ در بازار سهام كشور نشان مي‌‌دهد كه فضاي كسب وكار كشور براي حضور جدي بخش خصوصي وجود داشته و امنيت اقتصادي براي صنعتگران كشور فراهم است، معامله اخير نشان از اجراي صحيح اصل44 بر اساس منويات مقام معظم رهبري و رييس‌جمهوري دارد.
وي گفته بود: ما قطعا پيشتاز خصوصي‌سازي واقعي خواهيم بود، چون خريداران اين معامله از خانواده كارآفرين از دل‌بخش صنعت فولاد يعني 7 برادر با همراهي و مشاركت پسرعموها جمعا 21 نفر هستند كه از سه دهه قبل با راه‌اندازي و توسعه تجارت فولاد در كشور با كمك هم به فكر خريد بخشي از سهام فولاد خوزستان افتاده و در اين مسير قدم گذاشته‌اند. محمد جابريان با اشاره به اينكه اتحاد يك خانواده كارآفرين و صنعتي، بستر ورود به اين معامله رقابتي را فراهم كرد، خاطرنشان كرده بود: تمام منابع اين خريد از سوي فولادسازان يعني خانواده‌ام تهيه شد و به طور قطع براي تهيه پول اين معامله، از فردا با كيف سامسونت مزاحم وزير و وكيل نخواهيم شد، چون كل مبلغ معامله طي يك فرآيند بلندمدت پرداخت خواهد شد.
چرا جابريان موفق شد؟
اما هر چند ماجراي بلوك 5/30‌درصدي فولاد خوزستان با راي‌ دادگاه مبني بر ابطال معامله به پايان رسيد، اما هيچ گاه مشخص نشد جابريان به چه دليلي موفق به پس دادن بلوك به دولت به‌رغم مقاومت‌هاي بسيار زياد صورت گرفته شد.
اما در اخبار غيررسمي از افت قيمت بيلت از 1100دلار در زمان انجام معامله به 300 دلار بعد از انجام معامله در LME، راه ندادن جابريان به هيات مديره و از همه مهم‌تر عدم پرداخت مطالبات 100ميليارد توماني جابريان از سوي دولت كه موجب قطعي نشدن معامله توسط بورس شد، به عنوان دلايل قانع‌كننده جابريان براي پس دادن بلوك ياد مي‌شود.
با اين حال، ابهامات پرونده سوال‌برانگيز معامله بلوك 5/30‌درصدي فولاد خوزستان و دلايل ابطال اين معامله پرحاشيه در اذهان فعالان اقتصادي و بازار سرمايه همچنان باز است.